Ruggenprik

Bij een ruggenprik, ook wel epiduraal analgesie genoemd, spuit de anesthesioloog via een dun slangetje (katheter) verdovingsvloeistof in de ruimte tussen de ruggenwervels: de epidurale ruimte. Daarna wordt aan de katheter een pompje gekoppeld waar continue verdovingsvloeistof doorheen druppelt. Op die manier worden de zenuwen, die pijnprikkels van de baarmoeder en de bekkenbodem naar de hersenen vervoeren, uitgeschakeld. De weeën doen zo minder pijn, of helemaal geen pijn meer. Het effect is na ongeveer 5 tot 15 minuten merkbaar.
Behalve pijnzenuwen lopen in er in het verdoofde gebied ook zenuwen die de spieren in het onderlichaam aansturen. Na een ruggenprik kan dus ook de spierkracht in de benen tijdelijk afnemen; bovendien krijg je minder gevoel in benen en onderbuik. In 5% van de gevallen geeft de ruggenprik niet het gewenste effect.

Wanneer je volledige ontsluiting hebt bereikt en persdrang onvoldoende aanwezig is door de ruggenprik, dan wordt de hoeveelheid pijnstilling verminderd of stopgezet. Op die manier keert het gevoel terug en voel je beter hoe je moet persen.

Voorafgaand aan de ruggenprik krijg je een infuus om je bloedvaten op te vullen. Na de ruggenprik krijg je een blaaskatheter om te zorgen dat de blaas vanzelf geleegd wordt. Tevens wordt je bloeddruk en je hartslag continue bewaakt met apparatuur. In verband met de extra benodigde controles en bewaking, kan een bevalling met een ruggenprik alleen onder begeleiding van een gynaecoloog plaatsvinden.

Een ruggenprik kan in sommige gevallen niet worden gegeven:
– Wanneer je bepaalde afwijkingen of infecties hebt aan de rug.
– Wanneer je bepaalde rugoperaties in het verleden hebt gehad.
– Wanneer er problemen zijn met je bloedstolling.
– Als de ontsluiting snel vordert of al in een te ver gevorderd stadium is.


Voordelen:

– Het is de meest effectieve manier van pijnstilling.
– Het geeft soms meer tijd een normale baring af te wachten.


Nadelen:

– Door het infuus en de bewakingsapparatuur voor jou en de baby, moet je in bed blijven.
– Een ruggenprik verhoogt de medicalisering van de bevalling (infuus, blaaskatheter, bewaking van de harttonen van de baby, weeënstimulatie en bewaking).
– Soms lukt het niet om de ruggenprik te zetten en in 5% van de gevallen geeft de pijnstilling niet het gewenste effect.
– Er bestaat mogelijk een verhoogde kans op een kunstverlossing bijvoorbeeld door middel van een vacuümpomp.
– Het op gang komen van de borstvoeding wordt mogelijk vertraagd. De ruggenprik kan een blokkade vormen in de doorgifte van het borstvoedingsstimulerend hormoon (= oxytocine).

Naast de nadelen, is er ook een (kleine) kans op bijwerkingen en (zeldzame) complicaties bij een ruggenprik. De anesthesioloog zal altijd voorzorgsmaatregelen treffen, om de kans op complicaties zo klein mogelijk te maken.


Bijwerkingen of complicaties:

Bloeddrukdaling:
Door epidurale anesthesie worden de bloedvaten in de onderste lichaamshelft wijder; daardoor kan de bloeddruk dalen. Om dit te voorkomen krijg je al voor het inbrengen van de epidurale katheter extra vocht via een infuus. Bij een te lage bloeddruk kan je je niet lekker voelen of duizelig worden; door op je zij te gaan liggen kan je de klachten verminderen en verdere daling van de bloeddruk voorkomen. Door de bloeddrukdaling kan eventueel de hartslag van de baby ook veranderen. Dit wordt zichtbaar op het hartfilmpje (CTG-bewaking).
Koorts:
In het geval je koorts krijgt, betekent dit ook dat de baby na de bevalling soms wordt opgenomen op de kinderafdeling.
Lichte jeuk:
Ten gevolge van de werkzame stoffen in de ruggenprik kunnen er lichte jeukklachten optreden. Wanneer deze jeukklachten hevig zijn, kunnen deze behandeld worden met medicijnen.
Allergische reactie op plaatselijke verdoving:
Voor het zetten van de ruggenprik wordt de huid van de rug plaatselijk verdoofd. Wanneer je allergisch bent voor medicijnen die gebruikt worden voor plaatselijke verdoving, dien je dit kenbaar te maken aan de anesthesioloog. Dit ter voorkoming van ernstige allergische reacties.
Ademhalingsproblemen:
In zeldzame gevallen komen de medicijnen uit de ruggenprik bij zenuwen die de borstspieren aansturen terecht. Dit kan zorgen voor moeilijkheden met ademen. Er kan dan zuurstof worden gegeven ter verlichting en om de ademhaling te ondersteunen.
Aanprikken van de bloedvaten:
Doordat de bloedvaten in de epidurale ruimte tijdens de zwangerschap opzetten, bestaat de kans dat tijdens het zetten van de ruggenprik een bloedvat wordt aangeprikt. Om complicaties die hieruit kunnen voortkomen te voorkomen, wordt er eerst een proefdosis toegediend.
Geen/onvoldoende effect pijnstilling:
Soms bereiken de medicijnen niet de juiste plaats om voldoende pijnstilling te bieden. Het kan dan noodzakelijk zijn de ruggenprik opnieuw te zetten om voor adequate pijnstilling te zorgen.
Zenuwprikkelingen:
Tijdens het zetten van de ruggenprik kun je zenuwprikkelingen voelen, een soort van elektrische schokjes. Dit is onschuldig en blijvende schade aan de zenuwen is zeer zeldzaam.
Rillen:
Het kan gebeuren dat je na het prikken van de epiduraal gaat rillen zonder dat je het koud hebt. Dit is onschuldig en meestal van korte duur. Het rillen ontstaat door veranderingen in je temperatuurgevoel.
Hoofdpijn:
Bij 1% van alle patiënten met epidurale pijnbestrijding komt het voor dat de ruimte rond het ruggenmerg (de spinale ruimte) wordt aangeprikt. Het gevolg is hoofdpijn, die meestal pas de volgende dag optreedt. De hoofdpijn typeert zich door op te komen wanneer je gaat zitten en verdwijnt als je ligt. Het is een vervelende maar onschuldige complicatie. In de helft van de gevallen zijn eenvoudige maatregelen als rust, medicijnen en veel drinken voldoende om de klacht te verhelpen. In het geval dat de hoofdpijn blijft bestaan, zoekt de anesthesioloog naar een andere oplossing.
Rugklachten:
Rugklachten na een bevalling met epidurale pijnstilling worden niet rechtstreeks door de epidurale katheter veroorzaakt, maar zijn vermoedelijk eerder te wijten aan een langdurige ongebruikelijke houding tijdens de bevalling met trekkrachten op zenuwen en banden van bekken en wervelkolom. Wel kan de epidurale katheter tijdelijk een beurs gevoel geven op de plaats van de prik.

Ernstige complicaties als, zenuwbeschadiging, bloedingen, verlamming en infecties zijn zeer zeldzaam.

Twitter: vpgestelstrijp

Inschrijven praktijk

Vul onderstaand formulier

in en wij nemen contact op met u!

Kinderwens:

Zwangerschap: